Spreek je uit
(of niet)

Salo Muller verloor zijn familie tijdens de holocaust. Toch gaf hij nooit op. Hierover vertelt hij studente Djuna.

Hoe zat het ook alweer?

Tussen 1940 en 1945 was Nederland bezet door nazi-Duitsland.
Discriminatie en vervolging van onschuldige mensen waren aan de
orde van de dag. In Amsterdam brachten de nazi’s de Joden bijeen in
de Hollandsche Schouwburg. Daar moesten ze in angst afwachten wat er met hen ging gebeuren. De Hollandsche Schouwburg is tegenwoordig een monument met namenwand ter nagedachtenis aan de Joodse slachtoffers en er is een tentoonstelling over de Jodenvervolging te zien.

we moeten voor elkaar opkomen

Djuna Josepa en Salo Muller
Foto:

Salo Muller was zes jaar toen hij in de Tweede Wereldoorlog gescheiden werd van zijn ouders. Als klein jongetje moest hij onderduiken op acht adressen. Na de oorlog bleken zijn ouders vermoord te zijn. Salo en zijn familie zijn Joods. Hij vertelt op scholen over een leven zonder vrijheid.

Djuna Josepa is 25 jaar en deed na de mbo-opleiding tot gymleraar de hbo-opleiding Cultureel Maatschappelijke Vorming. Op haar opleiding was weinig aandacht voor burgerschap. Ze vindt dat we meer moeten leren hoe met elkaar om te gaan. “Iedereen mag zijn wie hij of zij wil zijn.”

Het is belangrijk om je uit te spreken als
je denkt dat iets niet in orde is

Salo: “Ik vind het moeilijk dat veel mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog hun stem niet op tijd hebben laten horen. Terwijl ze wel aanvoelden dat de situatie niet klopte. Mijn ouders en ik werden opgepakt omdat we Joods waren. We werden naar de Hollandsche Schouwburg gebracht. Dat was de laatste keer dat ik ze zag. Mijn ouders werden eerst naar Kamp Westerbork en daarna naar vernietigingskamp Auschwitz gedeporteerd. Daar zijn ze vermoord.”


Djuna: “Ik denk dat het verhaal van Salo toont wat er mis kan gaan als je niet met elkaar in gesprek gaat en je ogen sluit voor nare dingen. Ik kijk vaak naar mensen die het iets minder hebben.
Op de middelbare school was ik de enige die gepeste leerlingen verdedigde. Nu geef ik workshops over etnisch profileren op mbo-scholen. Toch vind ik het lastig om me spontaan in situaties uit te spreken. Laatst zat ik in de trein met mijn broer en toen schold een dronken jongen met ‘homo’, terwijl mijn broer op mannen valt. Toen reageerde een andere jongen met: ‘homo sapiens, dat zijn we toch allemaal’. Dat vond ik wel stoer.”

Het is belangrijk om anderen te helpen
die het minder goed hebben dan jij

Salo: “Tot het einde van de oorlog heb ik ondergedoken gezeten op acht adressen. Bij zeven plekken was het heel vervelend. Ik mocht nooit op straat komen, niet met andere kinderen spelen en was vaak alleen. Soms werd ik geslagen. Bij een gezin moest ik op vrijdag- en zaterdagavond in een kelder liggen met muizen en ratten. Als ik uit de kelder kwam, zat
ik onder de bloedwondjes. Van het gebijt van de ratten. Maar toch: zonder die mensen had ik de oorlog niet overleefd.”


Djuna: “Helpen zit ook in kleine dingen, denk ik. Je kunt bijvoorbeeld iemand op de roltrap helpen. Toen ik laatst twee oude vrouwen hielp, waren ze zo dankbaar. Dat liet mij ook weer goed voelen. Ik denk dat we ons minder eenzaam voelen als we elkaar helpen.”

Je moet rekening
houden met anderen

Salo: “Ik was als kind vaak bang, maar ook heel opstandig omdat ik zo lang alleen was tijdens de oorlog. Op school deed ik niet goed mee. Uiteindelijk ben ik fysiotherapeut geworden. Zelfs vijftien seizoenen bij Ajax. Ik werkte met grote spelers als Johan Cruijff. Het is goed gekomen omdat sommige mensen goed naar me keken.”


Djuna: “Ik denk dat we tegenwoordig veel op uiterlijk oordelen, maar vaak
niet weten hoe het met de ander gaat. Daardoor houden we geen rekening
met de ander. We praten amper over gevoelens en vragen weinig aan anderen. Op Instagram moet alles geweldig zijn. Terwijl veel mensen van mijn leeftijd niet weten wat ze moeten doen met hun leven.”

Voor vrijheid heb je
de ander nodig

Salo: “Ik had totaal geen vrijheid tijdens de oorlog. Ik vind dat we voor elkaar moeten opkomen. Laat godsdienst niet in de weg zitten. Als iemand in elkaar wordt geslagen, film het niet maar spring ertussen.”
Djuna: “Ik vind vrijheid heel belangrijk! En daar heb je de ander zeker voor nodig. Mijn mening is dat iedereen mag houden van wie hij of zij wil. Maar als een ander daar anders over denkt, word ik al beperkt.”

Ter nagedachtenis van de slachtoffers kan je in
De Hollandsche Schouwburg
een tulp met een boodschap achterlaten.

De hollandsche schouwburg
In dit voormalige theater werden tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden door de bezetter bijeengebracht. Tienduizenden mannen, vrouwen en kinderen verbleven hier opeengepakt en onder slechte omstandigheden, om vervolgens naar concentratie- en vernietigingskampen te worden gedeporteerd.

Meer info: jck.nl.