Koester je vrijheid
Of niet

Studente Janna in gesprek met Lydia over het leven in Kamp Amersfoort en de invloed hiervan op de wereld nu.

Hoe zat het ook alweer?

Tussen 1940 en 1945 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Discriminatie en vervolging van onschuldige mensen vonden dagelijks plaats. Kamp Amersfoort was tijdens de Tweede Wereldoorlog een strafkamp van de nazi’s waar gevangenen moesten werken of waarvandaan ze werden doorgestuurd naar andere kampen.
Tegenwoordig is het een museum en herinneringsmonument.

Als iedereen respect heeft voor de ander,
dan komen we al een heel eind

Janna Gadella en Lydia Otten
Foto:

De vader van Lydia Otten was 19 jaar toen hij in Kamp Amersfoort terecht kwam. Daar hielp hij anderen ontsnappen. Zelf ontsnapte hij ook. Maar door zijn ervaringen in de oorlog was hij een nare vader voor haar.
Lydia vindt dat we met elkaar over alles moeten praten.

Janna Gadella is 18 jaar en doet de opleiding Gespecialiseerde Pedagogiek.
Ze voelt zich snel opgesloten en vindt haar eigen vrijheid belangrijk. Ze kan zich niet voorstellen hoe het moest zijn om te leven met zo weinig vrijheid. “In mijn leven verwachten mijn vader en school al zoveel
van me hoe ik moet leven.”

Het is belangrijk om anderen te helpen.
Zelfs met gevaar voor eigen leven

Lydia: “Mijn vader werd opgepakt omdat hij niet voor de nazi’s wilde werken. Toen werd hij naar Kamp Amersfoort gebracht. Het was vreselijk: de gevangenen moesten acht uur lang op klompen rondjes lopen. Daar gingen hun voeten helemaal kapot van. Het lukte mijn vader al snel om bij de administratie te gaan werken.
Hij won het vertrouwen van kampcommandant Berg. Daardoor kon hij stiekem andere gevangenen helpen te ontsnappen. Hij vervalste de transportlijsten. Hij streepte namen van de lijst of liet ze verdwijnen, waardoor die mensen op papier niet meer bestonden en konden ontsnappen. Dat heeft hem heel veel spanning gegeven.
Na negen maanden werd hij betrapt. Hij moest voor straf vier dagen alleen in een bunker zitten. Gelukkig kon hij ontsnappen. Hij heeft de oorlog overleefd, maar wel als een beschadigd mens.”
Janna: “Ik kan me niet voorstellen hoe Lydia haar vader zich gevoeld moet hebben. Zoveel stress om anderen te helpen. Ik help mensen ook graag.
Je wordt er zelf ook beter van als je anderen helpt, al is het soms zwaar.
Dat zie je aan het verhaal van Lydia.”

We moeten met elkaar praten over nare
ervaringen en naar elkaar te luisteren

Lydia: “Niemand praatte vroeger over de oorlog. Pas toen mijn vader 83 jaar werd, begonnen we met praten. In mijn jeugd was hij een vreselijke vader. Hij speelde de baas: mijn moeder, broers, zussen en ik waren zijn gevangenen.
We moesten luisteren en alles precies doen zoals hij het zei. Zoals hij had geleerd bij de nazi’s. We waren heel bang voor hem. Toen ik me als puber tegen hem ging verzetten, begon hij met slaan. Daardoor raakte ik beschadigd, ik voelde me klein en had weinig zelfvertrouwen. Het heeft geholpen dat hij alles verteld heeft. Ik snapte opeens dat alle narigheid hem ook was overkomen, net zoals mij.”
Janna: “Ik vind het ook belangrijk dat we met elkaar praten. Als je met elkaar praat, maak je een stap naar een nieuw tijdperk, in plaats van dat je in het verleden blijft hangen. Vaak zie ik aan anderen dat ze niet goed in hun vel zitten. Aan hun ogen, lichaamshouding of stem. Meestal vraag ik er dan naar. Als je vragen stelt die mensen niet verwachten, krijg je een oprechter antwoord.”

We zijn allemaal verantwoordelijk voor de vrijheid van een ander

Lydia: “Mijn vader heeft lange tijd geen vrijheid gekend, en ik als kind ook niet. Het is belangrijk dat we voor elkaar zorgen. Als iedereen respect heeft voor de ander en zuinig is op zijn of haar vrijheid, dan komen we al een heel eind.”
Janna: “Ik denk dat we voor elkaars vrijheid moeten werken, maar als sommige mensen alleen voor hun eigen vrijheid zorgen, gaat het mis. Dan gaan anderen ook weer alleen voor hun eigen vrijheid. Ik ken mensen in mijn omgeving die alleen voor zichzelf gaan. Dat is jammer. Ik probeer zelf anderen de ruimte te geven. Om te zeggen en te doen wat
ze willen.”

Gedenksteen in Kamp Amersfoort waarmee de slachtoffers herdacht worden.

Kamp Amersfoort
Kamp Amersfoort was een doorgangskamp en strafkamp.
In de periode 1941 tot 1945 hebben hier ongeveer 37.000 vooral politieke gevangenen voor kortere of langere tijd vastgezeten.


Meer info: kampamersfoort.nl.